กัปตันจอมฝืด

(เรียบเรียงใหม่จากต้นฉบับปี 2016 ในหนังสือ A Pilot Part II)

by Captain Sopon Phikanesuan
Business email: admin@insightflying.com

Support this website

สมัยที่ผมยังเป็นโคไพลอต ผมเป็นคนหนึ่งที่ ไม่เคย หนีกัปตันที่ขึ้นชื่อว่า “ดุ” หรือ “จุกจิก” เลย

ไม่เคยขอแลกไฟล์ท ไม่เคยกลัวชื่อเสียงคำล่ำลือของกัปตันแต่ละท่านที่ได้ยินมาล่วงหน้าอะไรทั้งนั้น เพราะผมคิดเสมอว่า—ถ้าเปิดใจให้กว้างพอ เรามักจะเห็นด้านดี ๆ ของกัปตันที่ใครหลายคนบอกว่า “น่ากลัว” อยู่เสมอ

และในหลายครั้ง สิ่งดี ๆ เหล่านั้นคือ “คลังความรู้” ที่หาไม่ได้จากหนังสือเล่มไหนซะด้วย

เดือนแรกที่ย้ายไปบินจัมโบ้ โบอิ้ง B747-400 — โดนของจริง

ตอนย้ายไปบินจัมโบ้ใหม่ ๆ ไฟล์ทยาวทั้งนั้นครับ
อเมริกา ยุโรป ออสเตรเลีย ล้วนเป็นเส้นทางไกลที่ต้องใช้ทั้งประสบการณ์ความรู้ในการบินระหว่างทางสูงมาก

จำได้ว่าเดือนแรกที่เป็น line-pilot (ไม่ต้องบินกับครูแล้ว)
ผมเจอกัปตันระดับ “ตำนาน” ถึง สี่ท่านในสี่ไฟล์ท
เรียกว่าเจอครบยกเซตเลยครับ

พี่ ๆ เล่าให้ฟังกันมามากว่า
ท่านนี้ดุ…
ท่านนั้นเรื่องมาก…
อีกท่านพูดน้อยแต่โหด…

แต่ผมคิดในใจว่า

“งั้นก็ขอดูด้วยตาตัวเองสักตั้ง จะได้ไม่ใช่แค่เรื่องเล่าต่อ ๆ กัน”

พอบินจริง ผลออกมาแบบที่ไม่ค่อยมีใครเล่าให้ฟังครับ—

ทุกอย่างราบรื่นมาก และผมได้เรียนรู้อะไรเยอะมากซะด้วย
จากการสังเกตวิธีแก้ปัญหา วิธีรับมือสถานการณ์
รวมถึง mindset เวลาตัดสินใจของกัปตันทั้งสี่ท่าน

บางไฟล์ทผมอาจถูก “ดุ” อยู่บ้าง แต่ผมไม่เคยรู้สึกว่าถูกต่อว่าเลย
เพราะผมมองว่ามันคือ “การสั่งสอนจากคนที่ผ่านอะไรมามากกว่าเราเป็นร้อย ๆ เท่า”
บางท่านบินมาก่อนผมจะเกิดด้วยซ้ำไป

ผมตั้งใจจำไว้เสมอว่า—

“กัปตันทุกคนเป็นครูของเราได้เสมอ”

ถ้าคิดแบบนี้ ทุกไฟล์ทจะกลายเป็นห้องเรียน เรารอรับประสบการณ์
และเราจะเดินออกมาจากเครื่องพร้อมประสบการณ์ชิ้นใหม่ทุกครั้ง

“หัวใจของการเติบโตคือ คิดบวกกับคน แต่คิดลบกับเหตุการณ์”

หนึ่งใน mindset ที่ผมได้รับจากกัปตันรุ่นใหญ่คือ—

“คิดบวกกับเรื่องคน แต่คิดร้ายกับสถานการณ์ผิดปกติ”

• เรื่องคน—ให้คิดดีไว้ก่อน
  เพราะเราไม่รู้ว่าเขารู้อะไรมากกว่าเราบ้าง หรือกำลังรับภาระอะไรอยู่
• เรื่องความปลอดภัย—ให้คิด Worst Case ไว้ก่อน
  เพราะสิ่งที่ทำให้เครื่องบินปลอดภัย คือการ “ไม่ประมาทแม้แต่น้อย”

หลักคิดง่าย ๆ แต่ทรงพลังมากครับ
และมันกลายเป็นพื้นฐานของการตัดสินใจหลายครั้งในชีวิตการบินของผมจนถึงวันนี้

ทำไมกัปตันแต่ละคนจึงแก้ปัญหาไม่เหมือนกัน?

เมื่อผมเป็นกัปตันแล้ว จึงเข้าใจชัดขึ้นว่า
ทำไมในสถานการณ์คล้าย ๆ กัน นักบินแต่ละคนถึงตัดสินใจต่างกัน

คำตอบคือ “ฐานข้อมูลในหัว” ของแต่ละคนไม่เท่ากันครับ

• ความรู้ลึก ๆ ที่ต้องใช้จริง
• ความรู้รอบตัวที่สะสมมา
• ทักษะความสามารถในการควบคุมเครื่อง
• ความเข้าใจระบบทั้งบนอากาศและภาคพื้น
• และที่สำคัญที่สุด—“ประสบการณ์ตรงและประสบการณ์อ้อม”

ทั้งหมดนี้ทำให้ “คนละคน ก็คนละวิธี”

และความหลากหลายนี้แหละครับที่ทำให้โลกการบินต้องมีการเรียนรู้ตลอดเวลา

(อ่านเรื่อง Airmanship ในเว็บไซต์ insightflying.com จะช่วยให้เข้าใจพื้นฐานของการตัดสินใจ (Decision Making) มาจาก Judgement และ judgement การวิเคราะห์จากตัวแปรอีก 5 ตัวคือ Self, Aircraft, Environment, Team, และ Risks)

ระบบบริหารความปลอดภัยการบิน กัปตันโสภณ พิฆเนศวร www.mebmarket.com เข้าใจ ระบบบริหารความปลอดภัยการบิน หรือ SMS แบบที่ไม่เคยง่ายขนาดนี้มาก่อน—หนังสือที่ถ่ายทอดจากประสบการณ์จริงของนักบินบริหารและผู้กำกับดูแลด้านคว… Get it now

ศัตรูที่ซ่อนอยู่ในห้องนักบิน: Ego

นักบินทุกคนมี Ego ครับ
เป็นธรรมดาของอาชีพที่ต้องตัดสินใจหนัก ๆ และต้องมั่นใจในตัวเองอยู่ตลอด

แต่เมื่อไหร่ที่ Ego มากเกินไป—

นั่นคือช่วงที่เรา

• เริ่มไม่ฟังใคร
• เริ่มคิดว่า “ฉันทำได้”
• เริ่มเข้าโหมด “มานะชาย” (เชยแต่ชัดเจนมากครับคำนี้)

และมันคือจุดเริ่มต้นของความเสี่ยงที่ขยายใหญ่ขึ้น

เพราะในโลกการบิน ไม่มีการลงสนามที่เหมือนกันแม้แต่ครั้งเดียว
ทุกนาทีคือข้อมูลใหม่
ทุกไฟล์ทคือสถานการณ์ใหม่
โดยเฉพาะสภาพอากาศ—ไม่มีวันเหมือนเดิม

เมื่อกลายมาเป็นกัปตัน

“ครู” มีหลายแบบ

พอขึ้นมาเป็นกัปตันเอง ความหมายของคำว่า “ครู” ชัดเจนขึ้น
โคไพลอตที่ขยันและตั้งใจ ก็เปิดโอกาสให้เราถ่ายทอดประสบการณ์ได้
แต่น้องที่ “จับเสือมือเปล่า” ก็ทำให้เราต้องสอนและย้ำความรับผิดชอบเป็นการสอนด้านวินัยหรือ discipline ฐานแรกของ airmanship

บางครั้งผมเองก็ต้องเป็น “กัปตันจอมฝืด” เหมือนกัน
ไม่ใช่เพราะอยากดุ
แต่เพราะความปลอดภัยของผู้โดยสารทุกคนอยู่ข้างหลังเรา ไม่อยากให้น้องทำแบบเดิมในเที่ยวบินอื่น กับกัปตันคนอื่น

และบางอย่าง…
ถ้าไม่พูดตอนนั้น
อีกฝ่ายอาจไม่มีวันเข้าใจเลยว่า “การไม่เตรียมตัว” อันตรายแค่ไหน

ฝากถึง “กัปตันจอมฝืด” ทั้งหลาย

จบไฟล์ทก็คืองานจบ
อย่าเก็บอารมณ์ของใครมาวุ่นวายในหัวให้เสียเวลา

จำให้ได้อย่างเดียวคือ—

แก้วน้ำของเราต้อง “ไม่เคยเต็ม”

ถ้าแก้วยังว่างพอ
เราจะเรียนรู้จากทุกไฟล์ท ทุกคน และทุกสถานการณ์ได้เสมอ

ขอบคุณน้อง ๆ ทุกคนที่เคยได้บินด้วยกันกับพี่ (ถ้าได้อ่านโพสต์นี้นะ)

ป่านนี้ทุกคนคงเป็น “กัปตันจอมฝืด” กันหมดแล้ว

อ่านต่อเรื่อง “โคไพลอตในดวงใจ”

ถ้าไม่เข้าใจคำศัพท์ให้อ่านอีบุ๊คเล่มนี้ครับ
A Beginner’s Aviation Glossary

หนังสือรวมคําศัพท์การบินพื้นฐาน A Biginner’s Aviaition Glossary โสภณ พิฆเนศวร www.mebmarket.com เปิดประตูสู่โลกการบินด้วย A Beginner’s Aviation Glossary คู่มือศัพท์การบินฉบับเข้าใจง่าย สำหรับผู้ที่อยากเริ่มต้นเรียนรู้เรื่องการบินอย่างเป็นระ… Get it now

ท้อปเปอร์รองนอน นุ่มสบาย ถูกชัวร์ โดย Shopee

เครื่องกรองน้ำ COWAY ลดราคาพิเศษ

กว่าจะเป็นสายการบิน Becoming an Airline Captain Sopon P. www.mebmarket.com “เข้าใจระบบ เข้าใจการทำงาน และรู้ลึกเรื่องการขอใบอนุญาตการบิน” การสร้างสายการบินไม่ใช่แค่การซื้อเครื่องบินและเปิดขายตั๋ว แต่คือกระบวนการ… Get it now

หนังสือการบิน ทางลัดสู่ความเข้าใจที่นำไปใช้งานจริง

หนังสือรวมคําศัพท์การบินพื้นฐาน A Biginner’s Aviaition Glossary โสภณ พิฆเนศวร www.mebmarket.com เปิดประตูสู่โลกการบินด้วย A Beginner’s Aviation Glossary คู่มือศัพท์การบินฉบับเข้าใจง่าย สำหรับผู้ที่อยากเริ่มต้นเรียนรู้เรื่องการบินอย่างเป็นระ… Get it now

A Pilot 2nd edition by Capt.Sopon P. กัปตันโสภณ พิฆเนศวร www.mebmarket.com หนังสือสำหรับผู้สนใจอาชีพนักบิน เหมาะสำหรับการอ่านเพื่อสร้างแนวคิด ความเข้าใจหลักการพื้นฐานเบื้องต้นในการประกอบอาชีพนักบิน แนะแนวทางในการสอบสัมภาษ… Get it now

A Pilot Part III Captain Sopon Phikanesuan www.mebmarket.com A Pilot Part III หลังจากที่ออกหนังสือไปสองเล่ม A Pilot เล่มแรกนั้นเดิมที ตั้งใจจะออกเป็นรูปแบบอีบุ๊คเท่านั้น ไม่ได้ตั้งใจจะออกเป็นเล่ม กระดาษผู้ที่ติ… Get it now

787 A350 accident Airbus aircraft airmanship airworthiness aviation Aviation SMS B787 become a captain become a pilot Boeing captain CAT Crisis emergency engine fatigue flight safety FRMS go-around Indigo interview pilot qualified pilot safety Safety Management System SMS student pilot swiss cheese tail strike TCAS technology training travel tips turbulence weather การจัดการความปลอดภัย การบิน การสอบสัมภาษณ์ ความปลอดภัย นักบิน สอบนักบิน เรียนจากข่าว